Źródło: Youtube.

Podział Yerba mate ze względu na kraj pochodzenia

Yerbę można też podzielić biorąc pod uwagę skąd pochodzi. Główna produkcja odbywa się w czterech krajach:

  • Argentyna – przeważnie klasyczne mieszanki, wyraziste i gorzkawe w smaku, susz leżakuje krócej niż w Paragwaju, co nadaje mu świeższego aromatu;

  • Brazylia – zielony, świeży susz zmielony na proszek, zwany chimarrao;

  • Paragwaj – głównie klasyczne mieszanki, długo leżakowane i suszone dymem;

  • Urugwaj – podobnie jak brazylijska wersja, susz przeważnie jest zmielony na pył.

 

Co kraj to obyczaj – przygotowanie napoju

Ponieważ istnieje wiele sposób przygotowywania yerby, także w zależności od kraju pochodzenia suszu, w tej tematyce polecam wypróbować kilka z nich i sprawdzić, który Wam bardziej odpowiada. Jedne wersje przygotowywane są na ciepło, inne na zimno z dodatkiem lodu i cytrusów. Temat ten jest bardzo rozległy, w internecie można znaleźć wiele instrukcji przygotowywania mate, od prostszych, klasycznych po wyszukane, przypominające wręcz rytuał. 

 

My z reguły przygotowujemy napój na wzór paragwajski, wyjaśniony przez Pana Cejrowskiego w jego charakterystycznym, humorystycznym stylu na poniższym filmiku :-)

 

W uproszczeniu: zasypać suszem ok 1/3 do 1/2 kubka, wlać trochę wody i odczekać chwilę aż woda wsiąknie, następnie wlać cieplejszej wody (max 75 stopni) do pełna, odczekać 5 minut i gotowe!

W czym tkwi siła yerby?

Jest traktowana jako doskonały zamiennik kawy i zielonej herbaty. Posiada sporą dawkę kofeiny, jednak jest bezpieczniejsza dla żołądka od kawy. W dodatku posiada bardzo dużo witamin i minerałów!

Ma właściwości pobudzające, poprawia metabolizm, zawiera sporo antyoksydantów, przyczyniając się m.in. do wzmocnienia odporności. Bywa stosowana przy odchudzaniu, ponieważ ma właściwości oczyszczające organizm, a po wypiciu sprawia uczucie nasycenia.

Krążą też pogłoski, że yerba ze względu na występujące w niej związki czynne, poprawia ogólne uczucie radości i wprawia w dobry nastrój, rozluźniając przy tym napięte mięśnie oraz wzmacnia ciało. Czyżby to był sekret wyluzowanego i radosnego stylu życia wielu Brazylijczyków? ;-)

Uwalnianie kofeiny podczas picia yerby ma charakter stopniowy, a dzięki temu, że pije się ją dłużej, wydłuża się czas uwalniania. W przypadku kawy, kofeina dostarczana jest w całości w dość krótkim czasie, co daje efekt szybkiego pobudzenia, ale jej dalszy i postępujący spadek po wypiciu może powodować niekiedy uczucie senności - być może znacie to z własnego doświadczenia ;-)

 

Przewaga w ilości pierwiastków i witamin

Według oficjalnych danych yerba mate zawiera następujące witaminy: A, B1, B2, C, E, H i minerały: magnez, sód, potas, żelazo, miedź, mangan, fosfor, krzem.

 

Rodzaje Yerba Mate

Yerbę można najprościej podzielić ze względu na zawartość suszu oraz dodatki:

  • Yerba klasyczna z liśćmi, pyłem i patyczkami – tzw. elaborada / elaborada con palo (hiszp.) – tradycyjna wersja ze wszystkim co ostrokrzew paragwajski ma do zaoferowania. Suszona dymem, dość intensywna w smaku. Najczęściej pochodzi z Argentyny i Paragwaju;

  • Yerba z liśćmi i pyłem – tzw. despalada / sin palo (hiszp.) – składa się z suszu i pyłu w różnych proporcjach; technika produkcji podobna do powyższej, ale usuwane są patyczki. Również suszona dymem przez co posiada intensywny aromat. Ten typ uznawany jest za bardziej pobudzający niż elaborada;

  • Yerba Suave – niemal identyczna jak elaborada, ale susz dłużej leżakuje w określonych warunkach, co nadaje mu łagodniejszy charakter;

  • Yerba mate green – tzw. suszona powietrzem / sin humo (hiszp.) – również tradycyjna wersja, składająca się z liści, pyłu i patyczków, ale suszona gorącym powietrzem, a nie dymem. Efektem jest łagodniejszy smak, mniejsza goryczka i żywa, zielona barwa. Często łączona z owocowymi i ziołowymi dodatkami;

  • Yerba ziołowa – sin hierbas (hiszp.) – posiada ziołowe dodatki w formie suszu, olejków lub aromatów;

  • Yerba owocowa – con frutas (hiszp.) – z dodatkami owoców lub ich aromatów; sprawdza się na ciepło i na zimno. Z doświadczenia podpowiemy, że owoce trochę niwelują goryczkowatość, a same smaki potrafią być naprawdę ciekawe :-)

 

Na początek polecamy spróbować wersji z owocami leśnymi marki CBSe ;-)

Co przyda się do przygotowania yerby?

Istnieją dwa tradycyjne elementy służące do odpowiedniego przygotowania i picia napoju. Są to:

  • Rurka do picia zwana bombilla (z hiszp.) – jest to charakterystyczny znak rozpoznawczy mate, widząc srebrną rurkę wystającą ze szklanki / naczynka możemy być niemal pewni, że ktoś pije yerbę ;-)

      

Ponieważ susz zawiera dużo liści i innych drobnych składników jak patyczki, dla ułatwienia picia napoju wymyślono          specjalną rurkę z ustnikiem i sitkiem, oddzielającą wodę od fusów; rurki są zrobione z metali lub z bambusa i posiadają różne sitka oraz stopnie filtracji. Podstawowy podział rurek ze względu na rodzaj zastosowanego filtra:

          - klasyczne,

          - kuliste,

          - sprężynowe.

 

Są też trzy stopnie filtracji. Im więcej filtrów, tym mniej suszu wypijemy. Rurka z trzema filtrami, stosowana jest do mate z        dużą ilością pyłu lub drobno zmielonych, aby skuteczniej odcedzić wsad od napoju.

My posiadamy dwie wersje klasycznych rurek, jedną z płaskim dnem o gruszkowatym kształcie  (tzw. łyżeczka) i drugą z bardziej kulistym filtrem (zwanym też gitarowym). Obie dobrze filtrują liście i patyczki, słabiej pył.

 

  • kubeczek zwany materą lub tykwą – posiada dość specyficzny kształt gruszki, choć bywają wersje wydłużone i wysokie, zrobione z rogu bawoła.

 

Wybór wśród tradycyjnych mater jest szeroki, niektóre zrobione są z ceramiki, drewna, dyni tropikalnej i innych jej części. Każdy rodzaj matera wymaga odpowiedniej pielęgnacji zarówno przed jak i po użyciu. My stosujemy zwykłą, wysoką szklankę, która też się sprawdza.

 

Od czego zacząć i gdzie kupić yerbę?

Istnieje wiele sklepów internetowych gdzie znajdziemy ogromny wybór mate i potrzebnych akcesoriów. Najczęściej są tam też pomocne opisy jej poszczególnych rodzajów (aromaty, stopień goryczy, rodzaj i pochodzenie) oraz porady i baza wiedzy o yerbie. Jest o czym poczytać ;-)

Na początku dość trudno wybrać dla siebie jakąś wersję, szczególnie, że większość sprzedawana jest w 0,5kg opakowaniach. Ale jest na to sposób :-)

Oferowane są też próbki w postaci np. 10 opakowań po 50g z jednej marki. Jest to dobry sposób na sprawdzenie różnych smaków i mieszanek. Proponowane są też zestawy startowe, np. dwa matera, dwie rurki i duża yerba (0,5kg) lub kilka sztuk próbek po 50g.

Yerbę znajdziemy też w sklepach stacjonarnych. Na pewno w mniejszych ze zdrową żywnością – tam też możemy uzyskać porady jaką wybrać i dowiedzieć się czegoś ciekawego na jej temat od sprzedawcy. Niektóre duże sklepy też oferują mate, lecz w mocno ograniczonym wyborze, góra kilka smaków. Najczęściej znajdziemy ją w dziale Eko/Bio lub Zdrowa żywność.

 

Każda yerba ma jeden wspólny mianownik – jest trochę gorzka. Wymaga czasu aby przyzwyczaić kubki smakowe do tej goryczki. Na początek ogólnie polecane są wersje smakowe, bo są delikatniejsze i nie tak gorzkie. Spróbowanie od razu klasycznej, mocnej yerby dla starych wyjadaczy może spowodować odrzucenie ;-)

Nie mniej jednak, zanim zamówimy cały zestaw, warto najpierw kupić samą mate i sprawdzić czy w ogóle odpowiada nam jej smak. Ważny jest też sposób zalewania suszu, co wymaga trochę wprawy, aby uzyskać najlepsze walory smakowe i efekty pobudzające. My ciągle pracujemy nad tym najlepszym :-) w Internecie znajdziecie wiele filmików i instrukcji przygotowywania yerby, można na początek wybrać jeden sposób i pamiętać, aby nie zalewać jej wrzątkiem jak herbaty. Można też użyć zwykłego kubka, nie trzeba od razu specjalnego matera. A rurkę bombillę da się zastąpić sitkiem, przelewając przez nie gotowy napój.

 

Nasz test i recenzja Yerby

Mate poznaliśmy około rok temu. Słyszeliśmy wiele pozytywnych opinii od osób, które ją znały więc postanowiliśmy spróbować.

Zamówiliśmy dwie wersje, obie klasyczne mieszanki z Argentyny, jedna marki Cruz de Malta o pomarańczowym aromacie i druga marki CBSe o smaku leśnych owoców (Frutos del Bosque) + dwie rurki.

Cruz de Malta była mocniejsza, bardziej goryczkowata, wytrawniejsza. To był bardziej mój smak. Ta o smaku leśnych owoców była delikatniejsza i bardzo pozytywnie nas zaskoczyła swoim przyjemnym aromatem :-) Karolina wolała tą wersję.

 

Z całą pewnością yerba jest ciekawym eksperymentem, wartym wypróbowania. Może z powodzeniem całkiem zastąpić kawę lub być dla niej odskocznią.

My lubimy próbować różne nowości i mniej znane smaki, dlatego jej zakup okazał się trafiony. Zamówiliśmy więcej :-) 

W Polsce to duża nisza i wciąż nowość (pierwsza yerba przybyła do naszego kraju w latach 90-tych), zaś w Ameryce Południowej to kilkusetletnia tradycja.

Szeroki wybór różnych rodzajów i producentów zapewni możliwości testowania na długi czas.

My musimy jeszcze wypróbować paragwajski sposób przygotowywania na zimo z lodem, cytryną i miętą, co ponoć świetnie orzeźwia w czasie upałów ;-)

05 kwietnia 2020

Yerba Mate - bogaty w pierwiastki zamiennik kawy z rodowodem z Ameryki Południowej

Czym jest Yerba?

Yerba to ostrokrzew pochodzący z Paragwaju, z którego suszonych liści i patyczków tworzy się pełen witamin i minerałów modny napój zwany yerba mate.

 

Skąd pochodzi?

Jako pierwsi napar z ostrokrzewu pili Indianie z plemienia Guarani. Do Europy przywieźli go Jezuici, pełniący w XVII wieku misję w Paragwaju. Wiele źródeł podaje, że używany był w sposób rytualny, jako napój pobudzający, mający zacieśniać więzy międzyludzkie i tworzyć nowe przyjaźnie.

 

Modna mate

Według naszych nowoczesnych źródeł przekazu informacji, niewiele się w tej kwestii zmieniło, bo po dziś dzień jest to modny napój w Ameryce Południowej. U nas to wciąż nisza, choć bez problemu yerbę można kupić w Internecie i niektórych sklepach, także tych małych ze zdrową żywnością. Nawet w Lidlu można ją znaleźć w znanych torebkach piramidkach „a la Lipton”, jednak jej ilość jest bardzo mała.

Mówią, że w Brazylii, Argentynie, Paragwaju i Urugwaju jest to narodowy trunek jak herbata u Chińczyków i piją go młodsi i starsi, w domu i poza domem, na plaży, na ławce i w szkole, a tradycją jest podarunek pierwszej w życiu rurki i naczynia do picia yerby 5-cio letniemu dziecku, na znak przynależności do tych trochę starszych :-)

Instagram carme__pl, Instagram karoltraveller, link do instagrama carme.pl
Wszelkie prawa do publikowanych treści, w tym zdjęć, zastrzeżone. Publikacja wymaga zgody autorów bloga.
Copyright reserved © 2020 Carme.pl